در حالی که هر ساله هزینه و شهریه دانشگاه‌ها در اقصی نقاط دنیا همچون سایر موارد در حال افزایش است، برخی از متقاضیان ادامه تحصیل در دانشگاه‌های خارجی اینطور فکر می‌کنند که تحصیل در خارج از کشور به یک بودجه و پس انداز چند صد میلیونی نیاز داشته و بدون کار دانشجویی و یا دریافت بورسیه تحصیلی، انجام آن برای دانشجویان بین‌المللی دارنده ویزای تحصیلی امکان پذیر نیست.

موضوع شهریه دانشگاهی و هزینه‌های تحصیلی در مورد اغلب دانشگاه های مطرح کانادا، انگلیس، استرالیا و یا آمریکا صدق می‌کند، ولی شامل تمام دانشگاه ها و کشورهای دیگر دنیا نمی‌شود. از این رو بگذارید تا با بیان این موضوع شما را خوشحال کنیم که داشتن پول کافی الزام اصلی و اولیه ادامه تحصیل در خارج از کشور نبوده و هنوز کشورهایی هستند که تحصیل رایگان و یا نزدیک به رایگان را به دانشجویان بین‌المللی از سراسر دنیا ارائه می‌دهند.

در ادامه lets go uni بهترین کشورها را برای تحصیل رایگان در خارج از کشور به شما معرفی می‌کند.

تحصیل رایگان در آلمان

علاقه به تحصیل در دانشگاه های آلمان مقوله‌ای است که هر ساله در حال افزایش است. وجود این مسئله بدین خاطر است که اغلب دانشگاه های دولتی آلمان هیچگونه شهریه‌ای برای مقطع کارشناسی از دانشجویان بومی و یا بین‌المللی دریافت نمی‌کنند. تنها یک هزینه‌ جزئی معادل 150 تا 250 یورو در هر ترم تحصیلی برای پوشش هزینه‌های اجرایی دانشگاه از دانشجو اخذ می‌شود.
در این میان ایالت بادن –وورتمبرگ در جنوب غربی آلمان بخاطر اعلام دریافت شهریه از دانشجویان غیر اروپایی از پاییز 2017 یک استثنا محسوب می‌شود. بر همین اساس، دانشجویان در این ناحیه ملزم به پرداخت 1500 یورو برای هر ترم تحصیلی و یا 3000 یورو برای کل سال هستند.

اما دانشجویان دکترا و پناهندگان از این قاعده مستثنی بوده و میزان شهریه برای دانشجویانی که در حال ادامه تحصیل در مقطع ارشد هستند به میزان 650 یورو برای هر ترم تحصیلی و 1300 یورو برای هر سال کاهش یافته است.

از آنجایی که دانشگاه‌های آلمان همواره به دنبال سرمایه‌گذاری و بهبود سیستم آموزشی خود بوده‌اند، این احتمال وجود دارد که در آینده‌ای نزدیک سایر ایالت‌های آلمان نیز از دانشجویان بین‌المللی شهریه دریافت کنند.

هزینه‌های پایین تحصیلی در آلمان با اقتصاد قدرتمند و سیستم آموزشی با کیفیت این کشور ترکیب شده و چشم‌انداز تحصیل در آلمان را برای دانشجویان و والدین آنها به تصمیمی خوشایند و برد- برد تبدیل کرده است.

در حال حاضر بنابر آمار QS سازمان رنکینگ دانشگاه‌های جهان، بیش از 40 دانشگاه آلمانی در بین برترین دانشگاه های دنیا قرار گرفته که از معروف‌ترین آنها می‌توان به دانشگاه تکنیکال مونیخ اشاره کرد.

به بیانی دیگر، می‌توان اینطور گفت که در حال حاضر در سراسر دنیا تنها دانشگاه‌های آمریکا و انگلیس دارای رتبه بهتری به نسبت آلمان در رنکینگ جهانی هستند و ادامه تحصیل در اغلب آنها نیازمند پرداخت سالانه شهریه‌های سنگین است.

اما با تمام این اوصاف باز هم باید این موضوع را در نظر داشته باشید که علیرغم نبود هزینه تحصیلی در آلمان، باز هم برای پوشش هزینه‌های زندگی و جانبی خود در این کشور نیازمند یک سرمایه و بودجه قابل قبول هستید. 

از این رو بنابر قوانین دولت آلمان، در صورتی که برای ادامه تحصیل در دانشگاه‌های این کشور نیازمند اخذ ویزای تحصیلی آلمان باشید، ملزم به اثبات برخورداری از تمکن مالی کافی معادل حداقل 10.236 یورو در سال و یا 850 یورو در ماه برای پوشش هزینه‌های زندگی خود در این کشور خواهید بود.

در حال حاضر دو مقصد برتر تحصیلی در آلمان مونیخ و برلین بوده که بر طبق آمار بهترین شهرهای دانشجویی QS در سال 2019 و جزو 30 شهر ارزان برای تحصیل محسوب می‌شوند.

تحصیل رایگان در آلمان

تحصیل رایگان در فرانسه

شاید در زمینه تحصیل رایگان دانشجویان بین‌المللی، فرانسه در مقابل آلمان آنچنان شهرتی نداشته باشد، اما خوشبختانه اغلب دانشگاه های این کشور نیز صرف نظر از ملیت دانشجو، امکان تحصیل رایگان و یا کم هزینه را ارائه می‌دهند.

البته همچنان هزینه اولیه ثبت‌نام در هر ترم تحصیلی در دانشگاه های این کشور وجود داشته و دانشجویان اتحادیه اروپا EU/EEA و یا شهروند سوئیس ملزم به پرداخت 170 یورو در هر سال هستند.

این در حالی است که طبق آمار، در سال تحصیلی 2019-2020 دانشجویان بین‌المللی غیراروپایی ملزم به پرداخت شهریه 2770 یورویی برای هر سال تحصیلی در مقطع کارشناسی بوده‌اند. البته دولت فرانسه نیز اخیرا مبلغ بورسیه‌های تحصیلی برای دانشجویان بین‌المللی واجد شرایط را به سه برابر یعنی 7 هزار یورو را به 21 هزار یورو افزایش داده است.

در این بین شهریه برخی از رشته‌های تخصصی نظیر پزشکی و مهندسی دانشگاه‌های فرانسه از حد استاندارد شهریه سایر رشته‌های تحصیلی بیشتر است.

همانند اغلب رشته‌های تحصیلی دانشگاه های رایگان در آلمان، تحصیل رایگان رشته های دانشگاهی در فرانسه نیز به زبان بومی انجام می‌گیرد. این بدین معنی است که برای تحصیل در آلمان زبان آلمانی و برای تحصیل در فرانسه دانستن زبان فرانسوی از الزامات است.

البته به تدریج فرصت‌های تحصیل به زبان انگلیسی در هر دوی این کشورها و در مقاطع تکمیلی رو به افزایش است. اما بنابر پیشنهاد lets go uni،برای روبرو نشدن با کمبود رشته‌های قابل ارائه به زبان انگلیسی، بهتر است پیش از شروع مقطع تحصیلی مورد نظر خود، در کشور مبدا مدرک زبان فرانسوی را دریافت کرده و یا در صورت تمایل با پرداخت هزینه مضاعف، دوره‌های آماده‌سازی مهارت زبان را پیش از شروع ترم تحصیلی در داخل فرانسه بگذرانید.

هزینه زندگی در فرانسه قابل قبول و مقرون به صرفه بوده و برای هر سال چیزی در حدود 9600 یورو هزینه برای دانشجویان بین‌المللی در بر دارد. البته در صورتی که قصد تحصیل و زندگی در پایتخت فرانسه، پاریس را داشته باشید، هزینه‌های زندگی شما به مراتب بیشتر خواهد شد.

تحصیل رایگان در کشورهای شمال اروپا

این کشورها که به کیفیت بالای زندگی، طبیعت فوق‌العاده و سیاست‌های لیبرال مشهور هستند به عنوان مناطق به اصطلاح نوردیک معروف بوده و از یکی از بهترین سیستم‌های آموزشی دنیا برخوردار هستند.

از این رو می‌توان اینطور گفت که کشورهای دانمارک، فنلاند، ایسلند، نروژ و سوئد همگی فرصت تحصیل رایگان و یا کم هزینه را برای دانشجویان بین‌المللی فراهم می‌کنند.

در نروژ، تحصیل رایگان در دانشگاه‌های این کشور صرف نظر از مقطع تحصیلی و ملیت، برای تمامی دانشجویان در دسترس است. همانند شرایط تحصیل در آلمان، شما تنها نیاز به پرداخت هزینه متداول هر ترم تحصیلی را دارید که در حدود 300 تا 600 کرون است.
اکثر رشته‎‌های کارشناسی به زبان نروژی در دانشگاه های این کشور تدریس می‌شوند. بر همین اساس، دانشجویان بین‌المللی برای تحصیل در این مقطع دانشگاهی نیازمند ارائه مدرک زبان نروژی هستند.

اما برای مقاطع ارشد و تکمیلی دانشگاه های نروژ، رشته‌های تحصیلی انگلیسی متداول‌تر بوده و شهریه‌ آنها برای دانشجویان بین‌المللی رایگان است.

در کشور ایسلند، هیچ شهریه‌ای در 4 دانشگاه دولتی این کشور دریافت نمی‌شود، تنها یک هزینه ثبت‌نام سالانه معادل 75 هزار کرون باید توسط دانشجو پرداخت شود.

در این بین، کشورهای دانمارک، سوئد و فنلاند تنها مزایای تحصیل رایگان دانشگاهی را به دانشجویان اروپایی EU و EEA و سوئیس اختصاص داده‌اند، این بدین معنی است که متقاضیان ادامه تحصیل خارج از این محدوده‌ها ملزم به پرداخت شهریه دانشگاهی برای مقاطع تحصیلی کارشناسی و ارشد هستند.

اگرچه، تحصیل در رشته‌های دکترای این کشورها کاملا رایگان بوده و این فرصت را برای دانشجویان بین‌المللی دکترا فراهم می‌کند که بدون پرداخت هزینه، مدرک معتبر دانشگاهی کسب کرده و حقوق دریافت کنند.

لازم به ذکر است که دانشجویان غیراروپایی می‌توانند در صورت داشتن مهارت زبان سوئدی و یا فنلاندی به تحصیل رایگان در دانشگاه های فنلاند مشغول شوند. هزینه شهریه دانشگاه های دانمارک، سوئد و فنلاند در مقاطع کارشناسی و ارشد کاملا نسبت به یکدیگر متغیر هستند.

شهریه‌های دانشگاهی در دانمارک از 45 هزار کرون تا 120 هزار کرون برای هر سال متغیر است. این در حالی است که شهریه های دانشگاه های سوئد رقمی بین 80 هزار تا 145 هزار برای تمام دوره‌های تحصیلی است. 

در فنلاند اما حداقل شهریه فعلی دانشگاهی چیزی در حدود 1500 یورو در هر سال است، این در حالی است که اغلب دانشجویان بین 6 تا 18 هزار یورو برای هر سال تحصیل در این کشور پرداخت می‌کنند.

اما هزینه‌های زندگی در کشورهای نوردیک به چه صورت است؟ حقیقت ماجرا اینست که بالاترین هزینه‌های زندگی در قاره اروپا به این کشورها اختصاص دارد و این موضوع بخاطر اقتصاد سالم و قدرت ارز کشورهای نوردیک است، از این رو پرداخت هزینه بیشتر در سرزمینی که عاری از ترس و استرس بوده و مردم بسیار شادی دارد، برای بسیاری از افراد چیز بدی نیست.

در این بین، بد نیست بدانید که چهار پایتخت نوردیک یعنی کپنهاگ، هلسینکی، اوسلو و استکهلم،جزو شهرهای برتر دانشجویی در کل دنیا محسوب می‌شوند.

تحصیل رایگان در کشورهای نوردیک

سایر مقاصد اروپایی برای تحصیل رایگان یا کم هزینه

بنابر آمار lets go uni، به غیر از کشورهای اشاره شده در بالا، چندین کشور اروپایی زیر نیز آموزشی با کیفیت را با هزینه‌ای اقتصادی و یا رایگان به دانشجویان ارائه می‌دهند:

تحصیل کم هزینه در اتریش

کشور دیگری که دانشجویان در آن می‌توانند تحصیل رایگان و یا کم‌هزینه را تجربه کنند، اتریش است. از این رو با دانشجویان اروپایی مناطق EU و EEA همانند شهروندان اتریشی رفتار شده و می‌توانند به صورت رایگان به تحصیل در دانشگاه های این کشور بپردازند. تنها مبلغ 363 یورو در هر ترم تحصیلی برای هزینه‌های اجرایی از این دانشجویان دریافت می‌شود.

اما از جانبی دیگر، دانشجویان بین‌المللی غیراروپایی باید مبلغی معادل 726 یورو را برای هر ترم تحصیلی دانشگاه پرداخت کنند. علاوه بر این هزینه، دانشجویان بین‌المللی باید به طور سالانه مبلغ 11.400 هزار یورو برای هزینه‌های زندگی در این کشور پرداخت کنند. بد نیست بدانید که وین پایتخت اتریش سیزدهمین شهر دانشجویی رنکینگ QS در سال 2019 لقب گرفته است.

تحصیل کم هزینه در بلژیک

به طور کلی دو جامعه زبانی در بلژیک وجود داشته که هر یک از موضعی جداگانه برای هزینه‌های دانشگاه برخوردار هستند. با اینکه دانشجویان اروپایی با داشتن مزیت تحصیل رایگان، حداکثر 906 یورو در سال برای هزینه‌های دانشگاههای بلژیک پرداخت می‌کنند،اما باز هم هزینه دانشجویان بین‌المللی غیر اروپایی با مبلغی معادل 4175 یورویی در هر سال مقرون به صرفه و منصفانه است.

همچنین لازم به ذکر است که می‌توانید با بودجه 11.400 یورویی در هر سال، هزینه‌های زندگی خود در این کشور را پوشش دهید. بروکسل به عنوان پایتخت این کشور از رتبه 43 دنیا در رنکینگ QS بهترین شهرهای دانشجویی برخوردار است.

تحصیل رایگان در جمهوری چک

آن دسته از دانشجویان بین‌المللی که توانایی مکالمه به زبان چک اسلواکی را داشته باشند، می‌توانند به تحصیل رایگان در دانشگاه های دولتی جمهوری چک بپردازند. اما آن دسته از دانشجویانی که قصد ادامه تحصیل به زبان انگلیسی در این کشور را داشته باشند، باید مبلغی در حدود 4 هزار تا 12 هزار یورو را به طور سالانه به عنوان شهریه دانشگاه پرداخت کنند.

اما هزینه زندگی در این کشور در مقایسه با بسیاری از کشورهای غرب اروپا پایین‌تر بوده و چیزی در حدود 9 هزار دلار در سال است. لازم به ذکر است که پایتخت چک، پراگ، مقام سی و پنجم را در رنکینگ QS بهترین شهرهای دانشجویی دنیا دارد.

تحصیل کم هزینه در یونان 

تمامی دانشجویان اتحادیه اروپا EU/EEA، به استثنای برخی از رشته‌های ارشد و تکمیلی، امکان تحصیل رایگان در دانشگاه ها و کالج‌های دولتی یونان را دارند. در عین حال، دانشجویان غیر اروپایی واجد شرایط برای تحصیل کم هزینه در دانشگاه های این کشور هستند و می‌توانند با پرداخت تقریبی 1500 یورو در سال به این مهم دست پیدا کنند. یونان یکی از کم‌ترین هزینه‌های زندگی را در بین کشورهای اتحادیه اروپا دارد.

تحصیل کم هزینه در ایتالیا  

در حالی که دانشگاه های خصوصی ایتالیا به شهریه‌های بالا معروف هستند، دانشگاه های دولتی این کشور به نسبت ارزان‌تر بوده و رقمی بین 900 تا 4000 یورو برای هر سال در مقطع کارشناسی دریافت می‌کنند.

همانند سایر کشورهای اروپایی، شهروندان EU از فرصت‌های مشابه تحصیلی از جمله وام، کمک‌های مالی، بورسیه تحصیلی و هزینه انصراف برخوردار هستند. همچنین بد نیست بدانید که میلان در رنکینگ اخیر QS بهترین شهرهای دانشجویی دارای رتبه 40 و شهر رم از رتبه 70 دنیا است.

تحصیل کم هزینه در اسپانیا 

در این کشور نیز دانشجویان اروپایی EU ملزم به پرداخت شهریه نبوده و می‌توانند به تحصیل رایگان در دانشگاه های دولتی اسپانیا بپردازند. اما در این بین، دانشجویان بین‌المللی باید برای تحصیل در دانشگاه های دولتی این کشور مبلغ 750 تا 2500 یورو را به طور سالانه پرداخت کنند.

بنابر آمار lets go uni شهریه‌ها در اسپانیا بر مبنای واحد درسی اتخاذ شده و مقطع تحصیلی دانشجو محاسبه می‌گردند. هزینه زندگی در اسپانیا بنابر لایف استایل دانشجو سالانه چیزی در حدود 10.800 تا 13.200 یورو خواهد بود. 

شهرهای مادرید، والنسیا و بارسلونا جزو بهترین شهرهای دانشجویی رنکینگ QS به شمار می‌روند و از بین آنها بارسلونا با رتبه 21 دنیا، بیشترین امتیاز را دارد.

تحصیل رایگان دانشجویان بین‌المللی

تحصیل کم هزینه در آرژانتین

دانشجویان بین‌المللی برخلاف شهروندان آرژانتینی باید هزینه‌ای را به طور سالانه برای ثبت‌نام و خدمات اجرایی دانشگاه‌های دولتی این کشور پرداخت کنند. از جانبی دیگر، شهریه دانشگاه های خصوصی این کشور از مبلغ 5000 دلار در سال شروع می‌شود. بنابر آمار سازمان QS، پایتخت آرژانتین، بوینس آیرس، دارای مقام 31 بهترین شهرهای دانشجویی در سال 2019 بوده است.

تحصیل کم هزینه در هند

به طور معمول دانشجویان بین‌المللی دانشگاه های خصوصی هند باید به طور سالانه مبلغی در حدود 7300 دلار را برای مقطع کارشناسی و مبالغ بیشتری را برای مقاطع تکمیلی پرداخت کنند.

اما بنابر اطلاعات وب‌سایت Numbeo، هزینه‌های زندگی در هند در مقایسه با کشوری نظیر انگلیس 163 درصد و هزینه اجاره خانه 391 درصد ارزان‌تر بوده و به موضوعی جذاب برای دانشجویان بین‌المللی بدل شده است.

از این رو شما به عنوان یک دانشجوی بین‌المللی این امکان را دارید تا با هزینه 4300 دلار در سال به راحتی در خلال تحصیل در هند زندگی کنید. البته حق کار دانشجویی به دانشجویان بین‌المللی در این کشور داده نمی‌شود.

تحصیل کم هزینه در تایوان

تحصیل در دانشگاه های تایوان در قیاس با شهریه پرداختی از ارزش بالایی برخوردار است، برای مثال، دانشگاه بین‌المللی تایوان NTU با رتبه 69 در رنکینگ QS دانشگاه‌های دنیا، مبلغ 3200 تا 3965 دلار را به طور سالانه برای شهریه رشته‌های کارشناسی خود در سال 2017 و 2018 دریافت کرده است.همچنین در رتبه‌بندی بهترین شهرهای دانشجویی QS 2019، تایپه مقام 17 دنیا و چهاردهم را از لحاظ اقتصادی بودن به دست آورده است.

تحصیل رایگان در ترکیه 

در پایان، بد نیست به امکان تحصیل رایگان در دانشگاه‌های بین‌المللی کشور همسایه ایران یعنی ترکیه نیز اشاره کنیم. در حال حاضر ترکیه به عنوان یکی از مقاصد برتر توریستی و تحصیلی دنیا محسوب می‌شود، این بدین خاطر است که مدارک دانشگاهی ترکیه از اعتبار بالایی برخوردار بوده و دارای هزینه‌های تحصیلی بسیار پایینی در قیاس با سایر کشورهای دنیا هستند.

اما باید به این موضوع توجه داشته باشید که تحصیل رایگان تنها در دانشگاه های دولتی این کشور مقدور است و برای ورود به این دانشگاه ها در ترکیه، ملزم به گذراندن امتحان ورودی کنکور و دانش زبان ترکی استانبولی هستید.

این بدین خاطر است که همچون کشورهایی نظیر آلمان و فرانسه، اغلب رشته‌های کارشناسی دانشگاه‌های دولتی این کشور به زبان ترکی تدریس می‌شوند؛ بنابر پیشنهاد lets go uni با در نظر گرفتن نزدیکی فاصله ترکیه با ایران و نبود نیاز به دریافت ویزا، گزینه تحصیل رایگان در ترکیه نیز انتخاب خوبی برای دانشجویان ایرانی خواهد بود.